Tekst en fotografie: Tonny Buijs
Antoni Gaudi’s bekendste werk is ongetwijfeld de Sagrada Familia. De kathedraal waar hij met hart en ziel aan gewerkt heeft, maar die nog steeds op voltooiing wacht, terwijl de eerste steen al werd gelegd in 1882. Dat het meesterwerk in de steigers staat weerhoudt massa’s toeristen niet dit unieke bouwwerk te bewonderen. Het is zelfs zo dat wanneer je niet op tijd kaartjes reserveert je de kans loopt niet eens de binnenkant te kunnen aanschouwen, en dat is zeker een gemis. Gaudi weet bij zeer velen een snaar te raken, dus hij doet vast iets goeds…
Gelukkig deed Gaudi meer dan alleen het ontwerpen van gebouwen en een kathedraal. Wat nu bekend staat als Park Güell is begonnen en bedacht als een soort van privé tuindorp of tuinwijk. Dit gedeeltelijk in lijn met de ideeën van Ebenezer Howards tuinstad, een stad waar arbeiders grotendeels zelfvoorzienend moesten kunnen wonen vrij van de vervuiling van de geïndustrialiseerde stad. Gedeeltelijk, want Eusebi Güell, een Catalaanse industrieel en initiator van het project, had meer de gegoede burgerij op het oog als toekomstige bewoners dan de eenvoudige arbeider.
Op een afgesloten terrein van zo’n zeventien hectare moesten zestig huizen verijzen op driehoekige kavels. En, en dat kunnen wij ons in een nieuwbouwwijk niet meer voorstellen, slechts een zesde van het kaveloppervlak mocht bebouwd worden en alleen dienen als woonruimte. Ruime tuinen dus, en mogelijk veel groen. De locatie lag op een droge, kale en steile helling. Een prachtige uitdaging voor een groot ontwerper… Daar stond tegenover dat het uitzicht over de stad tot ver over zee geweldig was.
Güell was de man die Gaudi de opdracht gunde om het park te ontwerpen. Het ontwerp omvatte onder ander een portiershuisje, een bezoekersreceptie, een groot plein, een markt, een kapel. Daarbij was er ook nog een bewakingsservice actief. De bouw startte in 1900.
Het ‘landgoed’ werd geen succes simpelweg omdat er geen interesse was voor de huizen. Er werden er slechts twee gebouwd en in 1914 werd het project gestaakt. Gaudi kon zich nu volledig richten op de Sagrada Familia. De twee huizen zijn overigens niet ontworpen door Gaudi. Wel ging de grote meester er in een ervan wonen, van 1906 tot eind 1925. Nu doet dat gebouw dienst als een klein Gaudi-museum.
In 1926 werd Park Güell opengesteld als recreatiepark.
De kunstenaar Gaudi maakte deel uit van het Catalaans Modernisme. Zijn Sagrada Familia staat symbool voor deze stroming. Ik ben niet echt bekend met alle kunststromingen maar als ik erbij vertel dat het Catalaans Modernisme nauw verwant is met Jugendstil en Art Nouveau dan gaat er vast een lampje branden.
Engelse landschapsstijl, organische vormen
Efteling huisjes